ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )

360

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )

مؤيد الاسلام 34 است كه در ( 1299 ) بيايد . * ( 147 - وفات مرحوم حاج ملا محمد مهدى فاضل نراقى ) * * ( أعلى الله مقامه ) * « نراق » چنان‌كه در « روضات الجنات : 675 » فرموده بر وزن عراق و از توابع كاشان است ، و در ( ص 28 ) آن را بده فرسنگى كاشان معرفى نموده . مرحوم حاج ملا محمد مهدى صاحب عنوان فرزند ابو ذر بن حاج محمد قمى است ، و در « قصص العلماء : 106 » نوشته كه ابو ذر از عاملين حكام و پاكار نراق بود و آخر بقتل رسيد ، انتهى . و مرحوم حاج ملا محمد مهدى صاحب عنوان ( قدس اللّه تعالى روحه العزيز ) از اجلهء علماء محققين و افاضل فقهاء و اصوليين و أعاظم حكماء متألهين بوده ، و در علوم عديده و فضائل كثيره از حكمت الهى و كلام و رياضيات و علوم غريبه و فنون شرعيه بأسرها و عقليه و غيرها داراى تحقيقات باكره و تتبعات عميقه است . شرح أحوال اين فاضل فرزانه و محقق يگانه در كتب چندى همه چون « الروضة البهيّة » و « روضات الجنات : 675 » و « قصص العلماء : 105 » و « لباب الالقاب : 92 » و غيره نوشته ، و از ملاحظه همه آنها با بعضى از مواضع ديگر چنين برآيد كه وى در نراق متولد شده ، و چندى در اصفهان و غيره در خدمت مرحوم آخوند ملا اسماعيل خاجوئى كه در ( 1282 ) بيايد و ملا محمد مهدى هرندى و حاج شيخ محمد كاشانى و ميرزا نصير درس خوانده ، و در آن ايام روزگارش به فقر و فاقه مىگذشته ، به‌نحوىكه بناء بمسطورات « قصص العلماء » قدرت بر روشن كردن چراغ نداشته و باستضائت چراغ‌هاى بيت التخليه و در أطراف و حوالى آن امكنه مطالعه مىنمود ، و هرچه از وطنش براى او نامه مىنوشتند آنها را نمىخواند كه مبادا حواسش پريشان و ميل وطن در دلش نمايان شود ، تا بعد از اينكه پدرش بقتل رسيد باز نامه نوشتند و او نخواند و از آن مطلع نشد ، پس نامه‌ئى بمرحوم آخوند ملا اسماعيل نوشتند بمضمون اينكه بواسطهء قتل پدر ملا محمد مهدى وجود وى در نراق لازم شده و شما او را روانه كنيد ، مرحوم آخوند هم نخست قضيه را كناية و آخر تصريحا بوى خبر داد و او را بنراق فرستاد ،